الزمخشري

131

مقدمة الأدب ( فارسى )

يَمْضُغُ [ يَمْضَغُ ] معا مَضْغًا ف [ خَرَفَ ] خَرَفَ الثِّمَارَ بچيد ميوه را 7 باز كرد ميوه را از درخت خَرْفًا و خِرَافًا [ خَلَفَ ] خَلَفَهُ خلافه كردش 7 نيابه كرد ازو يا نايب بود خِلَافَةً و هو خَلَفُ صِدْقٍ پس‌ماندهء نيك و هو خَلْفُ سَوْءٍ پس‌ماندهء بد و هم الأَخْلَافُ جمع و هو الخَلِيفُ ( ف ) 7 نايب و الخُلَفَاءُ جمع و الخَلِيفَةُ مترادف و الخَلَائِفُ جمع و خَلَفَ اللَّيْلُ النَّهَارَ شب آمد پس روز خَلْفًا خِلْفَةً و خَلَفَ فَم الصَّائِمِ بوى كرد دهن روزه‌دار خُلُوفًا [ رَأَفَ ] رَأَفَ رحمت كرد يَرْؤُفُ و رَئِفَ مترادف يَرْأَفُ و رَؤُفَ مترادف يَرْؤُفُ رَأْفَةً و رَآفَةً و هو رَؤُوفٌ رحمت كننده 7 مهربان و رَؤُفٌ مترادف [ رَجَفَ ] رَجَفَ بجنبيد 5 بلرزيد رَجْفًا و رَجَفَانًا و هي الرَّجْفَةُ زلزلة [ رَعَفَ ] رَعَفَ أَنْفُهُ خون آمد از بينى او يَرْعُفُ [ يَرْعَفُ ] معا رَعْفًا و رَعُفَ مترادف رَعَافَةً و هو الرُّعَافُ خون بينى 5 دم الأنف [ سَلَفَ ] سَلَفَ بكذشت سَلَفًا و سُلُوفًا و هم السَّلَفُ كذشتكان و الأَسْلَافُ جمع [ عَرَفَ ] عَرَفَ عَلَى القَوْم مهتر شد بر قوم 7 مهترى كرد بر مردمان و عَرُفَ مترادف عَرَافَةً و هو العَرِيفُ مهتر 7 مهتر مردمان [ قَطَفَ ] قَطَفَ البِرْذَوْنُ خرد كام شد اسب تُرْكى قِطَافًا [ نَصَفَ ] نَصَفَ العُمْرَ بنيمهء عمر رسيد 7 نيمه رسانيد عمر را و نَصَفَ الإِزَارُ سَاقَهُ بنيمهء ساق او رسيد ازار نَصْفًا ق [ بَثَقَ ] بَثَقَ البَثْقَ بكشاد بند را 7 بكشاد بند آب را بَثْقًا [ بَرَقَ ] بَرَقَتِ السَّمَاءُ درخش كرد آسمان بَرْقًا و بُرُوقًا و هي البَارِقَةُ ابر با درخش 5 ميغ با برق و البَوَارِقُ جمع بَرَقَ لَهُ الرَّجُلُ تهديد كرد او را مرد بَرْقًا و بَرَقَ الشَّىْءُ بتافت چيزى 5 بدرخشيد چيزى بَرِيقًا و بَرَقَ البَرْقُ بدرخشيد درخش بَرَقَانًا و بَرَقَ البَصَرُ خيره شد ديده 5 خيره شد چشم يَبْرُقُ و بَرِقَ مترادف يَبْرَقُ بَرَقًا [ بَزَقَ ] بَزَقَ البُزَاقَ بينداخت خِوِى را بَزْقًا [ بَسَقَ ] بَسَقَ النَّخْلُ بلند شد درخت خرما 5 بُنِ خُرْمَا دراز شد بُسُوقًا [ بَصَقَ ] بَصَقَ البُصَاقَ بينداخت خِيو را بَصْقًا [ خَرَقَ ] خَرَقَ القَصَّارُ الثَّوْبَ بشكافت كازر جامه را خَرْقًا [ خَفَقَ ] خَفَقَ النَّجْمُ فرو شد ستاره خُفُوقًا [ خَلَقَ ] خَلَقَ الأَدِيمَ اندازه كرفت اديم را و خَلَقَ الإِفْكَ بساخت دروغ را خَلْقًا [ خَنَقَ ] خَنَقَهُ خَبَه كردش خَنْقًا [ خَنِقاً ] معا [ رَزَقَ ] رَزَقَهُ روزيش داد رَزْقًا [ رِزْقاً ] معا و هو الرِّزْقُ روزى و أَرْزَاقٌ جمع [ رَفَقَ ] رَفَقَ بِالْأَمْرِ چَرْب‌دَسْتِى كرد در كار و رَفُقَ مترادف يَرْفُقُ رِفْقًا و هو رَفِيقٌ چَرْب دست [ رَمَقَ ] رَمَقَهُ بنِكَرستش 7 نكريست بوى رَمْقًا [ زَرَقَ ] زَرَقَهُ بِالمِزْرَاقِ بزوپين زدش زَرْقًا [ سَحَقَ ] سَحَقَ دور شد يَسْحُقُ و سَحُقَ مترادف يَسْحُقُ سُحْقًا و هو سَحِيقٌ دور شده [ سَمَقَ ] سَمَقَ بلند و دراز شد 7 دراز شد سُمُوقًا [ شَرَقَ ] شَرَقَتِ الشَّمْسُ برامد آفتاب شُرُوقًا و شَرَقَ أُذْنَ الشَّاةِ بشكافت كوش كوسفند شَرْقًا [ شَلَقَ ] شَلَقَ المَرْأَةَ جماع كرد زنرا شَلْقًا [ صَدَقَ ] صَدَقَهُ الخَبَرَ راست كفت او را خبر صِدْقًا و هو الصِّدِّيقُ هميشه راست‌كوى 7 نيك راست‌كوى [ طَرَقَ ] طَرَقَهُ لَيْلًا بشب آمدش 7 امد بوى بشب طُرُوقًا و طَرَقَ بالمِطْرَقَةِ 7 الحَدِيدَ بزد بخايسك 7 آهن را